Alle artikels
Slaap8 september 20263 min leestijd

Zout en nachtelijk plassen: waarom minder zout je beter laat doorslapen

Een snuf zout voor het slapen helpt niet tegen nachtelijk plassen. Bij 223 mensen die minder zout aten, daalde het nachtelijk plassen van 2,3 naar 1,4 keer per nacht. Wat verder helpt: je drinken over de dag bekijken en niet langer in bed liggen dan nodig. Sta je structureel twee keer of vaker op, laat het dan nakijken.

Zilveren zoutvat met een berg grof zout, detail uit een zeventiende-eeuws stilleven
Zoutvat met grof zout, detail uit een stilleven van Pieter Claesz, Saint Louis Art Museum. Publiek domein.

Helpt zout voor het slapen tegen nachtelijk plassen? Nee, het onderzoek wijst de andere kant op: wie minder zout at, moest 's nachts minder vaak op. Van 321 mensen met een hoge zoutinname slaagden 223 erin te minderen en bij hen daalde het nachtelijk plassen van 2,3 naar 1,4 keer per nacht.

In mijn story stond het omgekeerde: een snuf zout zou nachtelijk plassen voorkomen. Die claim neem ik terug.

Zeezout: deze neem ik terug

Helpt minder zout tegen 's nachts vaak plassen?

Het gaat om 321 Japanse patiënten met plasklachten die twaalf weken zoutadvies kregen. Wie minderde, ging van 10,7 naar 8 gram per dag. Wie in dezelfde periode méér zout at, moest vaker op. Bij 74 hartpatiënten zag een kleinere studie hetzelfde: van 2,5 naar 1 keer per nacht bij de 56 die de beperking volhielden.

Een kanttekening: de Japanse studie was geen gerandomiseerde proef. De enige gerandomiseerde studie, bij 80 mensen met type 2-diabetes, vond na twaalf weken geen duidelijk verschil. Die deelnemers stonden vooraf al minder vaak op, dus viel er minder te winnen. Een studie die aantoont dat extra zout helpt, bestaat niet.

De gemiddelde Belg eet tussen 8,3 en 9,4 gram zout per dag. De Wereldgezondheidsorganisatie raadt 5 gram aan. Enkel wie streng keto eet of liters zweet, verliest genoeg natrium om aan te vullen. Zelfs dan is het effect op slaap nooit gemeten.

Bron: Matsuo e.a.1 2019, Neurourology and Urodynamics; Monaghan e.a.2 2020, Journal of Clinical Hypertension; Nakajima e.a.3 2024, Journal of Diabetes Investigation; Vandevijvere e.a.4 2021, European Journal of Clinical Nutrition (Sciensano, gegevens 2018)

Wil je dat je training en voeding zich elke week aanpassen aan je eigen data? Daar bouw ik een app voor. Schrijf je in op de wachtlijst

Wat wél helpt tegen nachtelijk plassen

Wat kun je zelf doen?

Minder zout is één knop. Een tweede is hoeveel je drinkt, over de hele dag. Bij 65 mannen die veel dronken en dat afbouwden tot hoogstens 30 ml urine per kilo lichaamsgewicht per dag, moest twee derde minstens één keer per nacht minder op. Vooral wat ze overdag minder dronken, maakte het verschil.

Een derde knop is je leefstijl. Bij 56 patiënten die vier weken minder dronken, niet langer in bed bleven liggen dan nodig, dagelijks matig bewogen en warm sliepen, daalde het nachtelijk plassen van 3,6 naar 2,7 keer. Beide studies hadden geen controlegroep, dus een deel van het effect kan verwachting zijn.

Bron: Tani e.a.5 2014, International Journal of Urology; Soda e.a.6 2010, Journal of Urology

Wanneer ga je best naar de huisarts?

Wanneer is nachtelijk plassen een signaal?

Eén keer per nacht opstaan komt vaak voor. Onderzoek legt de grens meestal bij twee of drie keer per nacht. Een meta-analyse van elf studies vond bij die groep een ongeveer 1,3 keer hoger sterfterisico. Dat het plassen zelf de oorzaak is, is niet aangetoond. Het is vooral een signaal dat er iets anders speelt.

Een van die oorzaken is slaapapneu. Van 274 Nederlandse patiënten met slaapapneu moest driekwart 's nachts plassen. Na behandeling met een CPAP-masker stond 42 procent minstens één keer per nacht minder op. Sta je structureel twee keer of vaker op, snurk je of ben je overdag moe? Laat het dan nakijken door je huisarts.

Bron: Pesonen e.a.7 2020, Journal of Urology; Vrooman e.a.8 2020, Neurourology and Urodynamics

Structuur boven een snuf zout

Een snuf zout of een supplement is voor mij het sluitstuk. Het grootste deel van je nachtrust zit in je structuur: elke dag rond hetzelfde uur naar bed, je gsm buiten de slaapkamer, geen cafeïne meer in de zes uur voor het slapen.

Daar heb je geen tracker voor nodig of fancy supplementjes. Stick to the basics. De twee andere claims uit mijn story staan apart: magnesium en slaap en kamillethee en slapen.

Groep in de studieZoutinnameNachtelijk plassenRichting
223 mensen die minderdenVan 10,7 naar 8 gram per dagVan 2,3 naar 1,4 keer per nachtMinder zout, minder opstaan
98 mensen die meer gingen etenVan 9,6 naar 11 gram per dagVan 2,3 naar 2,7 keer per nachtMeer zout, vaker opstaan

Veelgestelde vragen

Helpt zout voor het slapen tegen nachtelijk plassen?

Geen enkele studie toont dat aan. Het onderzoek wijst de andere kant op: bij 223 mensen die minder zout aten, daalde het nachtelijk plassen van 2,3 naar 1,4 keer per nacht. Wie meer zout at, moest vaker op.

Helpt minder zout tegen 's nachts vaak plassen?

Waarschijnlijk wel, al is het bewijs niet sluitend. De grote Japanse studie was niet gerandomiseerd. De enige gerandomiseerde studie, bij 80 mensen met diabetes, vond na twaalf weken geen duidelijk verschil. Die deelnemers stonden vooraf al minder vaak op.

Hoeveel keer 's nachts plassen is normaal?

Eén keer komt vaak voor. Onderzoek legt de grens meestal bij twee of drie keer per nacht. Vanaf dat punt is een gesprek met je huisarts zinvol.

Wat kan ik zelf doen tegen nachtelijk plassen?

Minder zout eten, minder drinken als je veel drinkt en niet langer in bed liggen dan nodig. In twee studies zonder controlegroep daalde het nachtelijk plassen zo met ongeveer één keer per nacht.

Timon geeft High Performance 1:1 Health Coaching, waar je ook woont. Wie gecoacht wordt, kan in Gent, België ook samen met hem in de gym trainen.

SlaapVoedingWetenschap

Reacties

Reageer hieronder. Zeg wat je denkt of welke claim ik moet uitzoeken. Je reactie staat er meteen en iedereen kan ze lezen.

    Je naam en je reactie komen publiek op deze pagina. Een e-mailadres vraag ik niet. Reacties met een link kijk ik eerst na.

    Iemand die dit moet lezen? WhatsApp

    Elke zondag één mail

    Wat ik die week onderzocht, in drie zinnen samengevat, met de bronnen erbij. Uitschrijven kan altijd.

    Bronnen

    Bronnen

    Elk cijfer in dit artikel is tegen de oorspronkelijke publicatie gelegd.

    1. Matsuo e.a. (2019). Effect of salt intake reduction on nocturia in patients with excessive salt intake. Neurourology and Urodynamics. interventiestudie, 321 patiënten met plasklachten, twaalf weken zoutbeperking.
    2. Monaghan e.a. (2020). Sodium restriction improves nocturia in patients at a cardiology clinic. Journal of Clinical Hypertension. 74 hartpatiënten, nachtelijk plassen voor en na zoutbeperking.
    3. Nakajima e.a. (2024). Multicenter, open label, randomized controlled superiority trial for availability to reduce nocturnal urination frequency: The TOP-STAR study. Journal of Diabetes Investigation. open gerandomiseerde multicenterstudie, 80 mensen met type 2-diabetes en nachtelijk plassen, twaalf weken zoutadvies.
    4. Vandevijvere e.a. (2021). Urinary sodium and iodine concentrations among Belgian adults: results from the first national Health Examination Survey. European Journal of Clinical Nutrition. zoutinname van de Belg gemeten via urineonderzoek (Sciensano, gegevens 2018).
    5. Tani e.a. (2014). Guidance on water intake effectively improves urinary frequency in patients with nocturia. International Journal of Urology. prospectieve studie zonder controlegroep, 65 mannen met nachtelijk plassen, een maand drinkadvies tot hoogstens 30 ml urine per kilo per dag.
    6. Soda e.a. (2010). Efficacy of Nondrug Lifestyle Measures for the Treatment of Nocturia. Journal of Urology. prospectieve studie zonder controlegroep, 56 patiënten met nachtelijk plassen, vier weken leefstijladvies.
    7. Pesonen e.a. (2020). The Impact of Nocturia on Mortality: A Systematic Review and Meta-Analysis. Journal of Urology. systematische review en meta-analyse van 11 observationele studies over nachtelijk plassen en sterfte.
    8. Vrooman e.a. (2020). The effect of continuous positive airway pressure on nocturia in patients with obstructive sleep apnea syndrome. Neurourology and Urodynamics. prospectieve studie, 274 Nederlandse patiënten met slaapapneu, nachtelijk plassen voor en na behandeling met een CPAP-masker.

    Dit artikel is informatie, geen medisch advies. Heb je klachten, ben je zwanger of neem je medicatie, overleg dan met je arts voor je iets verandert.

    Alle onderzoeken achter deze site, met klikbare bron

    Meer uit de blog

    Je training en voeding, bijgestuurd op je eigen data.

    Jij logt, de app leest je trend en verschuift je doelen elke week. Training, voeding, lifestyle en slaap in één plan. Op de wachtlijst hoor je als eerste wanneer ze opent.

    Schrijf je in op de wachtlijst